Polskie Centrum Akredytacji Logo - powrót na stronę główną serwisu

Narzędzia

  • Standardowy rozmiar czcionki
  • Powiększony rozmiar czcionki
  • Największy rozmiar czcionki
EN Serwis w języku angielskim - wersja/version BIP Przejście do strony www.bip.pca.pl

Międzynarodowe PT

Korzyści z uczestnictwa we wskazanych przez EA programach badań biegłości (PT)

Wielostronne Porozumienia (MLA) zapewniają wzajemne uznawanie kompetencji akredytowanych laboratoriów badawczych. Dla zapewnienia zaufania do skuteczności MLA, wykorzystywane są różne narzędzia. Podstawowym narzędziem, wykorzystywanym dla zapewniania spójności ocen i praktyk akredytacyjnych pomiędzy jednostkami akredytującymi (AB), jest proces oceny równorzędnej. Ważne jest jednak uwzględnienie także innych mechanizmów, które mogą dostarczyć informacji na temat skuteczności wielostronnych porozumień. Jednym z nich jest ocena danych uzyskanych z uczestnictwa we właściwych międzynarodowych badaniach biegłości (PT). Jeżeli dane te dowodzą, że wyniki uzyskiwane przez laboratoria akredytowane przez różne jednostki akredytujące - sygnatariuszy MLA - są porównywalne, można na tej podstawie wnioskować o zaufaniu do skuteczności funkcjonowania MLA.

Ponieważ znaczna część laboratoriów badawczych uczestniczy w programach PT w ramach rutynowych procesów zapewniania jakości, a wielu organizatorów badań biegłości oferuje swoje programy w skali międzynarodowej, EA podjęło decyzję o nie organizowaniu własnych i wykorzystywaniu uczestnictwa laboratoriów badawczych w istniejących programach PT w możliwie największym stopniu. Takie podejście pozwali uniknąć dodatkowego obciążenia laboratoriów. Biorąc pod uwagę powyższe, EA dąży do ustanowienia współpracy z organizatorami PT, umożliwiającej pozyskiwanie danych właściwych do analizy pod kątem monitorowania skuteczności MLA.

 

Współpraca z organizatorami PT

Programy PT, które są wykorzystywane do monitorowania skuteczności MLA pochodzą z trzech różnych źródeł:

  • programów IMEP;
  • programów APLAC;
  • programów profesjonalnych organizatorów PT.

 

Programy IMEP

Programy IMEP (The International Measurement Evaluation Programme) są udostępniane przez IRMM (The Institute for Reference Materials and Measurements) na podstawie umowy o współpracy pomiędzy EA i IRMM. Dla każdego programu IMEP, nominuje się laboratoria do bezpłatnego uczestnictwa. Jeżeli laboratorium zarejestruje się w programie nie będąc wcześniej nominowanym przez jednostkę akredytującą, będzie ono musiało ponieść koszty uczestnictwa.

Jednostki akredytujące stowarzyszone w EA mogą nominować ograniczoną liczbę uczestników. Każda jednostka akredytująca ustanawia swój własny proces wyboru, biorąc pod uwagę, w dłuższej perspektywie czasu zasadę równouprawnienia. Pierwszeństwo przysługuje laboratoriom, które są akredytowane w zakresie proponowanych w programie badań. Laboratorium powinno zarejestrować się w programie, po nominowaniu przez jednostkę akredytującą.

Uczestnicy pochodzący z obszarów APLAC (Asia Pacific Laboratory Accreditation Cooperation) i IAAC (Inter American Accreditation Cooperation) są także zapraszani do udziału w programach IMEP.

 

Programy APLAC

APLAC (Asia Pacific Laboratory Accreditation Cooperation) regularnie organizuje i finansuje programy PT dla laboratoriów w swoim regionie. Laboratoria EA są zapraszane do nieodpłatnego uczestnictwa w tych programach. Również w odniesieniu do tych programów, jednostki akredytujące ustanawiają swoje własne kryteria wyboru laboratoriów.

Uczestnicy z regionu IAAC są także zapraszani do wzięcia udziału w programach APLAC.

 

Programy profesjonalnych organizatorów PT

EA chętnie współpracuje z profesjonalnymi organizatorami PT, a w przypadku poszukiwania potencjalnego organizatora PT w określonej dziedzinie badań, wykorzystuje bazę danych EPTIS (The European Profficiency Testing Information System). Bezpośrednie zaproszenie wysyłane jest wówczas do wszystkich organizatorów PT zarejestrowanych w EPTIS, oferujących właściwe programy.

EA nie współpracuje wyłącznie z jednym organizatorem PT działającym w określonej dziedzinie. Uczestnicy biorący udział w programach organizatora PT powinni pochodzić z różnych krajów, których jednostki akredytujące są sygnatariuszami EA MLA w zakresie badań.

Laboratoria, które zdecydują się na udział w wybranych programach oferowanych przez profesjonalnych organizatorów PT, same ponoszą koszty uczestnictwa. Laboratoria te muszą też same zarejestrować się w programie. Na ogół programy te nie mają ograniczeń co do liczby uczestników.

 

Proces wyboru programu PT

EA nie bierze udziału w planowaniu programów proponowanych przez IMEP czy APLAC, a jedynie uzgadnia, które z tych programów będą przedkładane członkom EA. Dlatego też może zdarzyć się, że w krótkim przedziale czasu, te same laboratoria będą zapraszane do uczestnictwa w różnych programach.

Ponieważ programy IMEP i APLAC nie obejmują wszystkich dziedzin badań, a EA nie bierze udziału w ich planowaniu, podejmowana jest również przez EA współpraca z profesjonalnymi organizatorami PT. Wybierane są dziedziny badań i członkom EA są przedkładane właściwe programy oferowane przez profesjonalnych organizatorów PT, zainteresowanych współpracą z EA.

 

Proces zapraszania

Zaproszenie do uczestnictwa w wybranych programach (około 4-5 rocznie) wysyłane jest do osoby odpowiedzialnej w jednostce akredytującej za kontakty w sprawach PT. Zaproszenia te są przesyłane następnie do odpowiednich laboratoriów, zgodnie z wewnętrzną procedurą danej jednostki akredytującej.

Do programów IMEP oraz APLAC, w których liczba uczestników jest ograniczona, jednostka akredytująca dokonuje wyboru laboratoriów zapraszanych do udziału, stosując obiektywne kryteria.

W przypadku programów oferowanych przez profesjonalnych organizatorów PT, zaproszenia są zazwyczaj wysyłane do wszystkich właściwych laboratoriów i na ogół nie ma ograniczenia co do liczby uczestników.

 

Uczestnictwo laboratoriów w programach wybranych przez EA

Mimo, iż udział akredytowanych laboratoriów w wybranych programach PT jest dobrowolny, oczekuje się, że laboratoria będą zainteresowane uczestnictwem, chyba że wcześniej przystąpiły do innych równoważnych programów PT lub zrealizowały inne miarodajne przedsięwzięcia w zakresie zapewnienia jakości. Zgodnie z wymaganiami norm: ISO/IEC 17025, p. 5.9.1, oraz ISO 15189, p. 5.6.3 działania te podlegają rutynowym ocenom prowadzonym przez jednostkę akredytującą.

Jeżeli laboratorium na przykład z powodu nieznalezienia odpowiedniego programu PT dotychczas nie wdrożyło dostatecznych środków kontroli jakości, zastępujących i równoważnych w odniesieniu do badań proponowanych we wskazanym przez EA programie PT, powinno poważnie rozważyć uczestnictwo we wskazanym programie.

Ponieważ udział w PT może przynieść laboratorium wartość dodaną, w każdym przypadku zachęca się laboratoria do uczestnictwa w wybranych programach PT, zwłaszcza, gdy są one bezpłatne.

 

Poufność

Jednostki akredytujące, które nominują uczestników do udziału w programach IMEP oraz APLAC, znają nazwy nominowanych uczestników. W programach APLAC, jednostkom akredytującym ujawniane są kody identyfikacyjne nominowanych uczestników. Natomiast w programach IMEP kody identyfikacyjne uczestników przekazywane są tylko wyznaczonemu koordynatorowi EA.

W przypadku programów PT proponowanych przez profesjonalnych organizatorów, dane indywidualnych uczestników nie są ujawniane. Udostępniane informacje obejmują ogólną liczbę akredytowanych uczestników i reprezentowanych członków EA.

Celem oceny programów PT wskazanych przez EA, jest uzyskanie informacji dotyczących porównywalności wyników w obrębie całego EA, a nie na ocena indywidualnego laboratorium. Indywidualne rezultaty uczestnictwa, nawet niezadowalające, nie są rozpatrywane przez grupy robocze EA i nie stanowią podstawy do podejmowania specjalnych działań przez jednostki akredytujące.

 

Korzyści dla organizatorów PT

Ponieważ wybierane przez EA programy PT, przedstawiane są wszystkim jednostkom akredytującym stowarzyszonym w EA, potencjalny wzrost liczby uczestników może przynieść organizatorom PT wymierne korzyści. Wzrost liczby uczestników powinien też mieć pozytywny wpływ na proces oceny wyników.

Współpraca z profesjonalnymi organizatorami PT nawiązywana jest nie z powodów komercyjnych, lecz w celu zagwarantowania właściwego uczestnictwa, dającego członkom EA możliwość wyciągania wniosków co do porównywalności.

Jeśli w procesie oceny wyników zostały zidentyfikowane słabe strony, wówczas są one przekazywane wszystkim jednostkom akredytującym stowarzyszonym w EA jako obszary do doskonalenia. Omawianie podczas ocen ww. obszarów do doskonalenia powinno pomóc organizatorom PT w realizowanej przez nich działalności edukacyjnej.

Ponieważ wybrane przez EA programy PT są komunikowane wszystkim członkom EA i zamieszczane w EPTIS, daje to organizatorowi PT możliwość zwiększenia liczby uczestników.

 

Korzyści dla uczestników

Generalnie, uczestnictwo w programach PT, powinno zawsze przynosić uczestnikom korzyści. Uczestnictwo w programach wskazanych przez EA może przynieść pewne określone, dodatkowe korzyści:

  • Uczestnictwo w programach IMEP oraz APLAC jest bezpłatne;
  • Proces oceny wyników uzyskuje międzynarodowy wymiar;
  • Odpowiednia liczba uczestników powinna być zagwarantowana;
  • W sposób szczególny omawiane i podkreślane są techniczne działania doskonalące wynikające z programów PT;
  • Proponowane programy PT są organizowane przez kompetentnych organizatorów;
  • W szczególnych przypadkach możliwe jest, aby uczestnik wziął udział tylko w wybranej rundzie. Uczestnik może mieć wówczas możliwość oceny, czy jego uczestnictwo w dalszych rundach lub innych programach proponowanych przez organizatora PT jest potrzebne.

 

Proces oceny

Wyniki wybranych programów wykorzystywane są do monitorowania skuteczności MLA, jak również, do wskazania specyficznych aspektów technicznych, w przypadku gdy zostały one zidentyfikowane podczas oceny działań uczestników.

Członkom Komitetu EA ds. Laboratoriów oraz członkom działających przy EA technicznych forów internetowych zwraca się uwagę na aspekty techniczne wynikające z programów PT. Zespoły oceniające powinny być poinformowane o ww. aspektach technicznych, które następnie powinny być omówione podczas oceny na miejscu, w celu dostarczenia informacji wejściowych do procesu doskonalenia technicznego.

 

Proces oceny równorzędnej

Wyniki wskazanych programów PT mogą także być wykorzystane w procesie oceny równorzędnej. W procesie tym nie ocenia się laboratoriów, lecz jednostki akredytujące. W oparciu o wybrane programy PT, zespół ewaluatorów może ocenić, czy i jak jednostka akredytująca promowała programy PT.

Mimo iż celem wybranych programów PT nie jest ocena wyników uzyskiwanych przez akredytowane laboratoria określonej jednostki akredytującej, w przypadku, gdy powtarzają się niezadowalające wyniki akredytowanych przez nią laboratoriów, zespół ewaluatorów może poddać ocenie działania podejmowane przez jednostkę akredytującą.

Jeżeli w wyniku programu PT zidentyfikowano obszary do doskonalenia, zespół prowadzący ocenę równorzędną może także ocenić sposób w jaki jednostka akredytująca przekazuje informacje na ten temat odpowiednim auditorom i laboratoriom.

Data aktualizacji: 16.10.2015 10:01